Өлкө жана анын дини жөнүндө кыскача
Кыргызстан – Орто Азиядагы тоолуу мамлекет, борбору Бишкек. Калктын көпчүлүгү мусулман, диний салт негизинен сунниттик багытта, ханафий мазхабына жакын. Бирок өлкө светтик мамлекет: диний жашоо ачык, ошол эле учурда шаарда ар түрдүү жашоо образы катар жашайт.
Саякатчы үчүн бул дегенибиз – мечитти табуу оңой, бирок ресторандарда, дүкөндөрдө жана мейманканаларда мусулмандык талаптар автоматтык түрдө сакталат деп ойлоого болбойт. Көп нерсени өзүңүз сурап, текшерип алганыңыз жакшы.
Кирүүдөн мурун эмнени текшерүү керек
Виза, төлөм жана саламаттык боюнча эрежелер өзгөрүп турат, ошондуктан паспорт мөөнөтүн жана кирүү шарттарын сапардан мурун расмий булактан тактаңыз. Discover Kyrgyzstan сайты 40тан ашык өлкөнүн жарандары визасыз кире алат деп жазат, бирок бул сайттын өз билдирүүсү, ошондуктан өзүңүздүн жарандыгыңыз үчүн элчиликтин маалыматына таянгыла.
Бишкекке учактар Манас эл аралык аэропортуна келет. Учуу маалыматын жана жолоочулар үчүн кызматтарды аэропорттун расмий сайтынан көрүүгө болот.
- Паспорттун жарактуулук мөөнөтүн жана кирүү шарттарын элчилик же расмий сайттан тактаңыз.
- Дарыларыңыздын тизмесин жана рецепттерди жаныңызда алып жүрүңүз.
- Тоого чыгуучулар үчүн камсыздандыруунун тоо жортуулун камтыганын текшериңиз.
Мечиттер, азан жана намаз
Бишкекте да, чакан шаарларда да мечиттер бар, азан күндө беш маал угулат. Намаз убактысы жана мечиттердин тизмеси Кыргызстан мусулмандарынын дин башкармалыгынын (Муфтият) сайтында жарыяланат; ал жерден ошондой эле ажылык жөнүндө маалымат табылат.
Тоодогу жана айыл жергесиндеги жолдордо мечит алыс болушу мүмкүн. Бул учурда телефонуңуздагы намаз убактысы тиркемесин алдын ала жүктөп, жөнөкөй килемче же жайнамазды чөнтөк чемоданга салып алыңыз. Аялдар үчүн мечиттерде өзүнчө бөлүм бар-жоктугун жергиликтүү адамдардан сурап алган оң.
Халал тамак: эмнени жана кантип текшерүү
Жергиликтүү ашкана – бешбармак, манты, лагман, куурдак. Мындай тамактардын негизи көбүнчө кой, уй же жылкы эти. Бирок эттин кайсы жерден алынганы жана кантип союлганы ар бир жерде бирдей көрүнбөйт.
Муфтият сайтында халал бөлүмү жана байланыш линиясы бар, ошондуктан кандайдыр бир продукция боюнча шек туулса, ошол жерден сурап көрүүгө болот. Ресторанга барганда ээсинен же даамканасынан этти кимден аларын жана чочко эти жок экенин түз сураңыз.
Кымыз – ачытылган бээ сүтү, ал алкоголдуу болушу мүмкүн. Мейман кылгандар сунуш кылганда, эмнени камтыганын сураңыз; ал эми аны ичпөө сыйлуу жана түшүнүктүү нерсе.
Кийим жана жүрүм-турум адаты
Бишкектеги кийим стили эркин, бирок мечитке кирерде ийин, кол жана буттун жабык болушу күтүлөт. Аялдарга жеңил жоолук, эркектерге узун шым ылайыктуу. Бут кийимди мечитте жана үйгө киргенде чечип коёсуз.
Айылдык жерлерде үйдө конок болсоңуз, дасторкон жайылат; ага чай, нан жана жемиш коюлат. Адегенде улууларга сунуштоо, оң колду колдонуу жана тамактан баш тартканда сылык түшүндүрүү жакшы адат.
Жолдо жүрүү жана конуу
Бишкектин ичинде маршруттук таксилер, автобустар жана таксилер иштейт. Ысык-Көл, Сон-Көл же Ала-Арча сыяктуу табигый жерлерге жеке айдоочу менен же уюштурулган тур менен барган ыңгайлуу, анткени жол көбүнчө тоолуу жана алыс.
Конуунун кызыктуу жолу – жамааттык туризм. Kyrgyz Community Based Tourism Association 17 жергиликтүү топту бириктирет жана үй конокчулугун, боз үйдө конууну, аялдар үчүн өзүнчө турларды жана Бишкек тегерегиндеги бир күндүк сапарларды сунуштайт. Бул жерде аял-эркек бөлүү, тамак жана намаз боюнча каалоолоруңузду алдын ала айтып коюңуз.
Коопсуздук жана алдамчылык
Шаарда кадимки сак болуу эрежелери жетиштүү: баалуу буюмдарды көрсөтпөө, ири акчаны жанда алып жүрбөө, расмий такси же тиркеме аркылуу чакыртуу. Базарда баа алдын ала сүйлөшүлөт.
Тоодо аба ырайы тез өзгөрөт. Жеке жортуулга чыкканда жергиликтүү гидди же таанымал жамаатты тандап, багытты башка бирөөгө билдирип кетиңиз.
Орозо, айт жана жергиликтүү майрамдар
Орозо айында күндүзү көп ресторан иштейт, бирок айрымдары ыңгайлуу убакытка өзгөртөт. Орозо айт (Орозо ыт) жана Курман айт расмий майрамдар, ошол күндөрү транспорт жана мекемелер каталышы мүмкүн. Нооруз майрамы да март айында кеңири белгиленет.
Датасы айлык календарга жараша жылына өзгөрөт, ошондуктан билеттерди жана мейманканаларды алдын ала брондоп койгон жакшы.
Көп берилүүчү суроолор
Кыргызстанда мусулман саякатчыга мечит табуу оңойбу?
Бишкекте жана чоң шаарларда мечит оңой табылат, азан да угулат. Тоодо алыс болушу мүмкүн, ошондуктан намаз убактысын алдын ала жүктөп, жайнамазды жаныңызда алып жүргөнүңүз жакшы. Тизме Муфтият сайтында бар. Күмөн болсо, сапардан мурун расмий булактан тактап алыңыз.
Бардык тамак халалбы?
Жок, мындай болжолдоого болбойт. Көп жерлерде эт жергиликтүү, бирок чочко эти жана алкоголь бар жерлер да бар. Ресторанда этин кимден алганын сурап, шек болсо Муфтияттын халал байланыш линиясына кайрылыңыз. Күмөн болсо, сапардан мурун расмий булактан тактап алыңыз.
Аял саякатчы жалгыз бара алабы?
Көптөгөн аялдар барат, ал эми жамааттык туризм бирикмесинде аялдар үчүн өзүнчө турлар бар. Тоолуу аймактарда жеке жортуулдан мурун багытты бирөөгө билдирип, жергиликтүү гид же ишенимдүү жамааттын кызматын колдонуңуз. Күмөн болсо, сапардан мурун расмий булактан тактап алыңыз.
Кымызды ичүү керекпи?
Жок. Кымыз – ачытылган бээ сүтү жана ал алкоголдуу болушу мүмкүн. Мейман кылгандарга сылык түрдө баш тартсаңыз болот, мындай жооп жергиликтүү адатта түшүнүктүү кабыл алынат. Күмөн болсо, сапардан мурун расмий булактан тактап алыңыз.
Пайдалуу уюмдар жана шилтемелер
- Spiritual Administration of Muslims of Kyrgyzstan (Муфтият)Расмий дин башкармалыгынын сайты: мечиттердин тизмеси, ажылык маалыматы, намаз убактысы жана халал боюнча байланыш.
- Discover KyrgyzstanЫсык-Көл, Сон-Көл, Ала-Арча, тамак-аш, визасыз кирүү жана Бишкек транспорту боюнча жалпы саякат маалыматы.
Бул сайт менен коммерциялык байланышы жок үчүнчү тараптын уюмдарына шилтемелер. Шарттарды ар дайым алардан түздөн-түз текшериңиз.