Sanni i ka bɔ: sɛbɛnw ni lakana lajɛ
Visa, dɔgɔtɔrɔya ni sɛbɛn minnu ka kan ka ye, olu bɛ yɛlɛma ka da i ka jamana kan. O la, a ka kan ka ɲini jamana ka sɛbɛnw ni Mali ka sɛbɛnw fɛ sanni i ka bɔ. An ma sɛbɛn kɛlɛ dɔ ta yan, katuguni sira ni sɛbɛnw bɛ yɛlɛma.
Mali kɔnɔ lakana ko bɛ yɛlɛma ka da dugu ni sigida kan. Jamana caman bɛ taama ko ɲɛfɔ i ka jamana ye. I ka olu lajɛ sanni i ka taama sugandi. O ye fɔlɔ ye ka tɛmɛn dumuni ni hɔtɛli sugandi kan.
Yiriwali ni dɔgɔtɔrɔya ko la, i ka dɔgɔtɔrɔ ye sanni i ka bɔ ka sumaya ni kɛnɛya sira fɔ i ye. Ni i ye denmisɛnw ni fanga ma bɛ, o fana ka kan ka fɔ.
Silamɛya ni a ka lakolikaramɔgɔw Mali kɔnɔ
Mali mɔgɔ caman ye silamɛ ye, dugu caman kɔnɔ misiriw bɛ yen. Bamako ye dugu belebele ye, Jenne ni Tombukutu fana ye dugu kɔrɔw ye minnu ka silamɛya ni lakoli kɔrɔ bɛ ye.
Tombukutu sera UNESCO ka dunuɲa ka nafolo lisiri kɔnɔ san 1990. Sɛbɛnw minnu bɛ Tombukutu kɔnɔ, olu bɛɛ la ye kalan ni sɛbɛnw ye minnu bɛ kɔrɔ kɛmɛsara 13 la ka se 20 ma. Olu sɛbɛnnen bɛ arabu sɛbɛn na, siyaw ka kan ni fana ye.
Tombukutu sɛbɛnw ka kunnafoni bɛ Tombukutu Manuscripts Project ka sɛbɛ kan. A ka ɲi kalan kama sanni i ka taa.
Misiriw, seli ni adhan
Misiriw caman bɛ Mali kɔnɔ, olu dɔw ye kɔrɔ ye, dɔw ye kura ye. Adhan bɛ kuma ka ye dugu caman na, nka a lajɛ i yɛrɛ ka seli waati dɔ fɛ ni telefɔni fɛ.
Ni i bɛ taa misiri la, i ka sanu bɔ, i ka fini ɲuman don, musomanw ka kun datugu. Misiri dɔw tɛ dunan to ka don. Ni i b'a fɛ ka misiri ye, i ka mɔgɔ min ye ka da a la, i ka a ɲini fɔlɔ.
Ni i ye jɛkulu dɔ ye min bɛ seli kɛ, i ka i ɲɛ ka sigi ka a lajɛ ka kɛ ka bɛn. Ka foto ta misiri kɔnɔ, o ka kan ka ɲini fɔlɔ.
Halali dumuni: ka dumuni lajɛ cogo min na
Mali dumuniw caman bɛ kɛ ni sogo ye, ni nɔgɔ ye, ni nyɔ ye. Sogo caman bɛ sɔrɔ silamɛ sogosogow fɛ, nka a bɛɛ tɛ kɛ ko ye halali ye. O la, a ka kan ka a ɲininka.
Ni i bɛ dumuni ɲini, i ka sogo bɔ yɔrɔ min na ni mɔgɔ min ye a faga, o ɲininka. Ni i ye hɔtɛli walima dumunifɛnw ye dɔ ye, i ka a ɲininka ni daminɛ tɛ ni banan ni jiminfɛn ye. Silamɛw bɛɛ ka laadala tɛ kelen ye, mɔgɔ o mɔgɔ bɛ a ka kalan ni a ka karamɔgɔ ka kuma ta.
Bamako kɔnɔ, jiminfɛn minnu tɛ halali ye, olu bɛ yɔrɔ dɔw la. Ka da o kan, hɔtɛli ni dumunidenw ka kan ka ɲininka fɔlɔ.
- Sogo bɔ yɔrɔ min na, o ɲininka.
- Jiminfɛnw ni dumuni dɔ ka jiri lajɛ.
- Ni i ma jaabi sɔrɔ, dumuni nɔgɔ ni nyɔ sugandi.
Ɲɛnamaya ni fini
Mali kɔnɔ, kelen-kelen fo ka kuma ye nafa ye. I ka i ka mɔgɔ fɔ ni bonya ye, ni i ye mɔgɔ ye, i ka a ka dɛmɛ fɔ, i ka a ka denw ni a ka somɔgɔw hakɛ ɲininka.
Fini ko la, musow ni cɛw bɛɛ ka kan ka fini ɲuman don min bɛ fari datugu, ka kɛ ni misiriw ni dugu kɔnɔ yɔrɔw ye. Ka foto ta mɔgɔ ye, o ka kan ka ɲini fɔlɔ ka a sɔn, nka a b'a to ka jaabi ka kɛ.
Ka dumuni ta ni bolo kininba ye, o ye bonya ye. Ni mɔgɔ ye i sɔn ka dumuni ta, i ka a sɔn ka dɔ ta.
Taama sira: Bamako ni a kɔfɛ
Bamako ye taama daminɛ yɔrɔ ye, ka da a ka fɛn bɛɛ kan. Jamana kɔnɔ sira bɛ yɛlɛma ka da a ka kunnafoni ma, nka a ka kan ka dugu kɔnɔ taama kɛ ni mɔgɔ min ye min ye dugu lɔn. Ka taama kɛ ni jiyɔrɔ kɔrɔ ye, o bɛ nafa don.
Azalaï ye hɔtɛli jɛkulu ye min bɛ Mali, Beni ni Kodiwuwari kɔnɔ. A ka hɔtɛliw bɛ Bamako, i n'a fɔ Azalaï Hôtel Bamako ni Dunia Hôtel ACI 2000. A ka sɛbɛ kan, halali ko ma sɛbɛn yen. O kama, i ka kunnafoni ɲini hɔtɛli yɛrɛ fɛ.
Lakana, nɔgɔya ni danfara
Taama kɛ ni mɔgɔ kelen ye, o ka ɲi ka tɛmɛn kelen-kelen kan. Wari ni pasipɔrɔ ka kan ka kɔrɔbɔ ka mara yɔrɔ dɔ la. Ni i ye fɛn lɔn, i ka a ɲininka dugu mɔgɔ ye, i kana mɔgɔ si ka da a la.
Fɛn ye sɔrɔ kuma kan, o b'a to ka da bɛ ɲɛ ka tɛmɛn, nka a ka kan ka a ɲini fɔlɔ. Ni i ye lakana ko dɔ lɔn min bɛ i ka jamana ka sɛbɛw kan, o ka kan ka bonya.
Ramadan, Korite ni Tabaski
Ramadan ni Korite ni Tabaski bɛ Mali kɔnɔ sanba ye. Olu donw bɛ yɛlɛma san o san, o la a ka kan ka dɔnko lajɛ. O waatiw la, dugu mɔgɔw bɛ bɔ, dumuniw bɛ don, sira dɔw bɛ bɔ, dukɛnɛw bɛ datugu.
Ramadan waati la, dumunidenw dɔw bɛ datugu su fɛ, dɔw bɛ yɛlɛma. I ka a kɛ kɔrɔ ka taama ɲɛ, ka i ka seli ni dumuni kɔrɔbɔ ka kɛ ni dugu laadala ye.
Ɲininkali minnu bɛ kɛ tuma caman
Mali kɔnɔ halali dumuni ka nɔgɔya wa?
Silamɛ caman bɛ Mali kɔnɔ, nka dumuni bɛɛ tɛ halali ye. A ka kan ka sogo bɔ yɔrɔ ɲininka, ka jiminfɛnw ni nɔgɔ lajɛ. Ni i ma jaabi sɔrɔ, dumuni nɔgɔ ni nyɔ sugandi.
Dunan bɛ se ka don misiri kɔnɔ wa?
Misiri dɔw bɛ dunanw ta, dɔw tɛ. A ka kan ka mɔgɔ min ye ka da a la ɲini fɔlɔ. Ni i bɛ don, i ka sanu bɔ, i ka fini ɲuman don, musomanw ka kun datugu.
Lakana ko lajɛ cogo min na sanni i ka taa Mali?
I ka i ka jamana ka taama sɛbɛnw lajɛ san bɛɛ, ka a ɲini ni ko kura bɛ. Mali kɔnɔ lakana bɛ yɛlɛma ka da dugu kan. Taama sira sugandi ka kɛ ni kunnafoni kura ye.
Tombukutu sɛbɛnw ye mun ye?
Olu ye arabu sɛbɛn na sɛbɛnnen ye, minnu bɛ kɔrɔ kɛmɛsara 13 la ka se 20 ma. Tombukutu sera UNESCO ka dunuɲa nafolo lisiri kɔnɔ san 1990. Tombukutu Manuscripts Project ka sɛbɛ kan, kunnafoni caman bɛ yen.
Ɲɛmɔgɔya nafamaw ni jɛ gafew
- Tombouctou Manuscripts Project (University of Cape Town)Tombukutu sɛbɛnw ni a ka lakoli kɔrɔw ka kunnafoni, silamɛya ni kalan tariku kama.
- Azalaï HôtelsHɔtɛli jɛkulu min bɛ Bamako: Azalaï Hôtel Bamako ni Dunia Hôtel. Halali ko ma sɛbɛn a ka sɛbɛ kan.
Jɛ gafe minnu bɛ ɲɛmɔgɔya wɛrɛw ma, minnu t'a ni sitɛ in cɛ jago fan fɛ. Shart’ɲiniw sɛgɛsɛgɛ u fɛ tuma bɛɛ.
